zondag 5 januari 2020,

 

Mattheus 2.
voorganger: ds. Dick van der Vaart

 Een koningschap van geheel andere orde

Het verhaal over de wijzen uit het Oosten staat bijna helemaal aan het begin van het evangelie van Matteus. En het evangelie eindigt met de uitzending van de leerlingen van Jezus over heel de wereld. Jezus zegt daar:

 “Mij is  alle macht gegeven  in de  hemel en op aarde. Ga dus op weg en maak alle volken tot mijn leerlingen, door hen te dopen in de Naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest en hun te leren dat ze zich moeten houden aan alles wat Ik jullie opgedragen heb. “

In het verhaal van vanmorgen is er een beweging naar Jezus toe. De wijzen uit het Oosten vertegenwoordigen de volkeren van de wereld. Het Oosten was in die dagen de bakermat van de wetenschap. Zoals Silicon Valley, aan de westkust van Amerika, met bedrijven als Microsoft en Apple, vandaag de dag de bakermat is van de belangrijke wetenschappelijke ontdekkingen is die de hele wereld beïnvloeden.

De wijzen uit het Oosten zijn de voorhoede van de wetenschappelijke ontwikkeling van de wereld in Jezus’ tijd. Zij gaan op zoek naar Jezus. In hun zoektocht beweegt de wereld zich naar Jezus toe. En het evangelie wordt afgesloten met de opdracht van Jezus om Zijn boodschap naar de wereld toe te brengen. Dus aan het begin: de wereld naar Jezus en aan het eind: Jezus naar de wereld.

De wijzen zien een heldere ster opgaan waaruit ze opmaken dat er een belangrijke koning geboren zou worden. Naar Hem gaan ze op zoek. Ze reizen natuurlijk eerst naar Jeruzalem, de hoofdstad van Israël want: waar zou een koning anders geboren worden dan in de hoofdstad?

Koning Herodes is een koning die regeert met harde hand. Zijn tegenstanders laat hij meedogenloos vermoorden Hij schrikt hevig wanneer hij hoort dat er een koningskind geboren zou zijn. Hij roept alle hogepriesters en Schriftgeleerden bijeen om aan hen te vragen waar het kind geboren zou worden. Maar wat zeer opvallend is: Hij vraagt hen niet waar het koningskind geboren zou worden. Hij vraagt hen waar de Messias geboren zou worden.

Wat blijkt hieruit?  Herodes is niet bang voor een rivaal. Een rivaal is iemand die in strijd om de macht dezelfde middelen gebruikt als die van zijn tegenstander. En het middel dat Herdodes gebruikt is macht. De macht van geweld. De macht van het zwaard. Van een tegenstander die hem met geweld van de troon wil verdrijven daarvan schrikt hij niet. Daar is hij aan gewend. Dagelijks zet hij geweld in om zijn positie te handhaven.

Maar voor de geboorte van een Messias is hij wel bang, doodsbang zelfs! Want een Messias strijd met heel andere wapens dan de wapens van geweld.

Een Messias strijd met de wapenrusting van God. Hij heeft de waarheid als gordel om zijn heupen. Rechtvaardigheid als harnas voor zijn borst, vrede als sandalen aan zijn voeten en de inspiratie van de Heilige Geest als zwaard.

 

“Messias” betekent “gezalfde” “de met Gods Geest gezalfde. Koningen en profeten werden in Israël met de Geest van God gezalfd. Het Griekse woord voor Messias is Christos : Jezus Christus, Jezus de met Gods Geest gezalfde. Wanneer werd Jezus met Gods Geest gezalfd? Bij zijn doop toen scheurde de hemel open en daalde de Geest van God op Hem neer.

Een Messias, een christus roept op geweldloze wijze op tot liefde en recht.  Hij haat zijn tegenstanders niet maar heeft hen lief. En daar kan Herodes niet mee omgaan. Een vijand die hem liefheeft! Wat moet hij daarmee aan? Voor een rivaal is Herdodes niet bang. Voor een Messias is Herodes dóódsbang!

In onze tijd kunt u bij een Messias denken aan Mahatma Gandhi die India op geweldloze wijze losmaakte van Engeland. U kunt denken aan ds. Martin Luther King die het op geweldloze wijze opnam voor gelijke rechten van de Afro- Amerikanen. U kunt denken aan Nelson Mandela die na zijn vrijlating uit de gevangenis niet opriep tot wraak maar tot verzoening.

Uit de evangeliën blijkt dat Jezus een Messias was. En wel in zo grote mate dat wij Hem deMessias zijn gaan noemen:

  • Jezus Messias wordt niet geboren in Jeruzalem in een paleis waarin hij met wapens leert omgaan maar in Bethlehem, stad van herders, stad van herderlijke zorg.
  • Wanneer Jezus zich wil laten dopen door Johannes deinst Johannes hiervoor terug. “Meester, niet ik moet u maar u moet mij dopen! “Johannes voelt zich de leerling en hij ziet Jezus als de leermeester. Maar Jezus claimt dat leermeesterschap niet. Hij wil niet méér zijn dan Johannes. Hij heeft er geen behoefte aan om boven Zijn leerlingen te staan. “ Doop me nu maar !“ zegt Hij.
  • Wanneer zijn leerlingen vragen wie Hij is, slaat hij Zich niet op de borst en zegt: “ Ik ben de Messias ! “ Heel eenvoudig en bescheiden vraagt Hij: “Wie zeggen de mensen dat Ik ben ? Wie zeggen jullie dat Ik ben? En wanneer ze zeggen: “U bent de Messias!“ dan legt hij zijn vinger voor zijn mond en zegt: “SST !” Zeg dat niet, vertel het niet verder. De mensen begrijpen niet wat een Messias is. Ze denken dat hij met geweld het koningschap over Israël zal proberen te bereiken. “
  • Wanneer Simon bij Jezus’ arrestatie door de Romeinse soldaten een zwaard grijpt zegt Jezus hem: “ Geen geweld Simon ! “
  • Aan het kruis bidt Jezus voor zijn vijanden.
  • Wanneer een Romeinse hoofdman ziet op welke wijze Jezus sterft, roept hij uit : “ Waarlijk Hij was de Zoon van God ! “

 

Jezus messias, Jezus Christus. Zo is een Messias. Zo is een Christus. Liefdevol, geweldloos, zachtmoedig …op het eerste gezicht machteloos…maar Herodes weet dat er geen machtiger tegenstander is dan een Messias. Herodes weet dat hij voor een messias is als sneeuw voor de zon. Tegenover een Messias heeft hij geen schijn van kans.

Door Jezus Messias, brak het messiaanse rijk van God door op deze aarde. Zoals licht doorbreekt in duisternis. In Jezus werd een begin gemaakt met dit rijk. Dat begin breidde zich eerst uit tot 12 leerlingen maar al spoedig werden het er meer. Op de pinksterdag sloten zich al een paar duizend mensen bij de messiaanse beweging aan.  Daarna is de groei snel gegaan en nu zijn er anderhalf miljard christenen. Helaas kun je wanneer je naar de geschiedenis kijkt niet zeggen dat alle christenen ook altijd begrepen hebben, hoezeer de macht van de messias verschilt van de macht van het zwaard.

De vraag is hoe kan de macht van de Messias worden uitgebreid? Hoe kan er een wereldwijd rijk van vrede, recht en welvaart voor alle volkeren komen? Hoe kan het koninkrijk van God er komen zonder gebruik van geweld?

De macht van de Messias is de macht van weerloze overmacht. Weerloos omdat geweldloos verzet  met geweld tot zwijgen kan worden gebracht.

De weerloze Ds. Martin Luther King werd doodgeschoten, de weerloze Jezus werd aan het kruis geslagen.

Maar de macht van de Messias is niet alleen weerloos het is een weerloze overmacht. Ds. Luther King werd vermoord. Maar wanneer hij niet vermoord was dan zou die laatste toespraak “I have a Dream “ die hij een dag voor zijn dood hield niet zo beroemd geworden zijn. Juist door zijn dood inspireert hij tot op de dag van vandaag mensen in de strijd tegen racisme

En Jezus dood aan het kruis was niet het einde van zijn boodschap. Drie dagen later klonk de verwonderde uitroep: “Hij is opgestaan, Hij is opgestaan, Jezus leeft ! “En vanaf dat moment ging zijn boodschap de wereld over.

De kernboodschap van Jezus luidde: “Kom tot inkeer, zie af van geweld, kom op voor recht en vrede, het Koninkrijk van God is doorgebroken, het laat zich niet tegenhouden, het zal zich  uitbreiden over de hele wereld.

Amen.

 

 

 

 

 

 

| in Preek van de week.