19 januari 2020

 

lezingen: Jesaja 49, 1-7  en Johannes 2, 1-12
voorganger: ds. Dick van der Vaart

Gemeente van Christus,
In het laatste vers van hoofdstuk 1, het vers dat aan het verhaal over de bruiloft te Kana vooraf gaat, laat de evangelist Johannes Jezus tegen Zijn leerlingen zeggen:

“Jullie zullen de hemel geopend zien en de engelen van God zien omhooggaan en neerdalen naar de Mensenzoon. “

Deze woorden verwijzen naar het visioen dat Jacob had bij Bethel toen hij op de vlucht was voor zijn broer Ezau .

Jacob lag onder de sterrenhemel en zag hoe deze openging en er een ladder neergelaten werd waarlangs engelen omhoog en omlaag gingen.

Jacob was ver van huis. Hij was eenzaam en bang maar ervoer, hoewel hij  ver van huis was, de Aanwezigheid van God.

In het paradijs vormt de levensboom de verbinding tussen hemel en aarde. De kroon van de levensboom reikte tot in de hemel . De voet van de boom was stevig geworteld in de aarde. Zoals in het paradijs de boom van het leven de verbinding vormt tussen hemel en aarde. Zo vormt ook de ladder in het visioen van Jacob de verbinding tussen hemel en aarde.

En wanneer Johannes ziet hoe boven Jezus de engelen  neerdalen en opstijgen uit de hemel dan betekent dit dat voor hem Jezus de verbinding vormt tussen hemel en aarde. Hij is de levensboom van het paradijs, de ladder van Jakob. In dit kader mogen wij het verhaal over de bruiloft in Kana lezen.

Op de derde dag was er een bruiloft in Kana. In Israël werd een bruiloft bij voorkeur op de derde dag van de week gevierd. Want op de derde dag schiep God het jonge groen en bomen die vruchten voortbrengen met zaad daarin, zodat ze zich zouden kunnen voortplanten.

En zo hoopt God dat ook de mens zich zal kunnen voortplanten, want God verheugd Zich zeer over de mens. Vijf keer roept God aan het einde van de scheppingsdag : “ Het is goed ! “ Maar wanneer Hij de mens geschapen heeft roept hij uit: “ Zeer goed ! “ En daarom hoopt hij dat de mens zich zal voortplanten.

En zo kijkt God op een bruiloftsfeest met blijdschap naar de mooie bruid en de knappe bruidegom en hij roept uit : “ Zeer goed ! “

In de bijbel wordt de relatie tussen God en Zijn volk dikwijls gesymboliseerd als een relatie tussen bruidegom en bruid.

Daar zijn wij wel aan gewend maar in die oude culturen waarin de bijbel geschreven werd was dat bijzonder. Want in die culturen huwden de goden met elkaar. In Israël huwt God met de mens.

Het leven van de mens in relatie met God kan een bruiloftsfeest zijn. Daar moet op gedronken worden !

Maar de wijn is op. Wijn verwijst naar het goede leven van de mens die  leeft in verbondenheid met God. Een verbondenheid die zichtbaar wordt doordat een mens spontaan,van binnenuit, doet wat in de  leefregels van God , in de Thora nog als geboden van buiten klinken.

Psalm 1 laat dit zien:
Gelukkig de mens die vreugde vindt in de Thora van de Heer en Zich Zijn levengevende richtingwijzers eigen maakt bij dag en bij nacht.

Hij  zal zijn als een boom
geplant aan stromendwater.
Op tijd draagt hij vrucht,
zijn bladeren verdorren niet.
Alles wat hij doet komt tot bloei.

De vruchten van de boom, zijn de vruchten van de Thora, de vruchten van de Geest: liefde, recht, het vermogen tot empathie, invoelingsvermogen en het vermogen tot sympathie d.w.z. het vermogen  om blij te zijn met de blijden en bedroefd te zijn me de bedroefden. En hieruit vloeien voort de  werken van barmhartigheid: het verzorgen van de zieken, het bezoeken van de gevangenen, het voeden van de hongerigen , het laven van de dorstigen, het opkomen voor de onderdrukten en noem ze maar op.

Maar de wijn raakt op , er is geen empathie en sympathie , geen medevreugde en geen mededogen, er is geen Hooglied, geen liefdevolle uitwisseling tussen de goddelijke Bruidegom en Zijn menselijke bruid. De bruiloft valt in het water.De muziek verstomt. Het licht gaat uit. De vreugde verdwijnt. Ieder gaat bedroefd naar huis.

De bruiloft is een symbool voor de geschiedenis van  God en de mensheid.  Een geschiedenis die een feestelijke bruiloft kan zijn wanneer mensen leven en handelen vanuit de verbondenheid met God die concreet wordt in de Thora.

Maar de bruiloft valt in het water wanneer mensen zich afsluiten van God en zich daarmee afsluiten voor hun medemens en hun empathisch vermogen verliezen en niet meer blij zijn met de blijden en bedroefd zijn met de bedroefden en geen werken van barmhartigheid voortbrengen.

Daarom wijst Johannes op Jezus en ziet Hij Hem als de Mensenzoon boven wie de hemel zich opent en engelen langs de ladder omlaaggaan en naar beneden. Jezus is de levensboom uit het paradijs en de ladder van Jacob. Hij is de verbinding tusen hemel en aarde tussen God en mens.

Jezus was als een boom geplant aan waterstromen . Hij bracht vruchten van de Geest voort. Hij liet zien en laat tot op de dag van vandaag zien hoe het leven op aarde een bruiloftsfeest  kan zijn.

In het verhaal vraagt Maria aan Jezus om het bruiloftsfeest te redden.

Jezus vraagt dan aan de bedienden om de zes grote stenen vaten te vullen met water. En Jezus verandert het water in wijn.  Er is dan  een overvloed aan wijn. Zo’n 500 liter. Genoeg om een feestje van te bouwen !

In de tijd van Jezus was erin Israël een geschrift dat heet “de Apocalyps van Baruch “. De schrijver kijkt in het geschrift vooruit naar de tijd waarin de Messias zal verschijnen en zegt dat in die tijd elke wijnstok duizend ranken zal dragen, dat elke tros duizend druiven zal hebben en dat elke druif vijfhonderd literwijn zal voortbrengen.

Een druif is het symbool van een mens. Wijn het symbool van de vruchten van de Geest. In de messiaanse tijd zal één mens dus een overvloed aan liefde en recht en vreugde voorbrengen.
Maar kan er één mens werkelijk zoveel liefde en goedheid en vreugde voortkomen?

Jezus laat zien dat het mogelijk is.

Hij is een druif die 500 liter wijn voortbrengt. Door de eeuwen heen heeft Hij talloze mensen geïnspireerd  tot daden van liefde. En vandaag zijn er anderhalf miljard christenen op aarde. Anderhalf miljard mensen die door Jezus worden geïnspireerd.

Ook wij kunnen druiven worden die een overvloed aan wijn voortbrengen. Wij kunnen ons laten inspireren doorJezus. Wij kunnen  gaan naar die plek in de hof van onze ziel waar de boom van het leven staat.  Wij kunnen de ladder van Jakob neerzetten op de bodem van onze ziel en omhoogklimmen naar de hemel en weer neerdalen want hier horen we thuis !

Amen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

| in Preek van de week.