12 mei 2019

 

Zondag Jubilate
Psalm van de zondag  66: 1,3,5
Kyrie en Gloria LIED 713: 1, 2, 3
1e lezing Jesaja 40: 27-31 Lied 659
Ev lezing joh. 10: 22- t/m 40 lied  652
na preek 82:1
slotlied 675
Zegen
Voorganger ds. R. Nieuwkoop, Zwolle

Inleiding op Evanglielezing
De lezing van vandaag is uit Johannes 10, het vervolg van het verhaal van de Goede Herder.
Vooraf wat bijbelstudie/cathechese over het Johannes ev.
Er zijn 2 dingen die opvallen: 1. Jezus heen en weer : Galilea (over de jordaan) – Judea ( Jeruzalem- geestelijk centrum – tempel) Dit heen en weer … afgesloten eind hfdst 10 en vervolgt met het verhaal van Lazarus in hfdst 11 2. Merkwaardig rol Bethanie = Beth-oni in het Johannes ev. Dat ligt geografisch bij Jeruzalem.
Maar Johannes situeert het over de Jordaan. Dat klopt geografisch niet. Dat hoort natuurlijk bij Jeruzalem, bij de Tempel – daar gerechtigheid te vinden. Maar zegt Joh. Tegen JERUZALEM: “Er is geen plaats meer bij jullie voor hen.
Het is ahw weggepromoveerd – over de Jordaan geplaatst. Maar precies daar, neemt Jezus blijkens Johannes 1 zijn uitgangspunt om ahw dit huis van de armen weer terug te brengen naar de plek waar het thuis hoort = in de tempel te Jeruzalem In de preek komt een en ander weer terug.
Welnu , we lezen hfdst 10 vanaf vs 22 t/m 40 Preek Gemeente van Jezus Christus, de Heer.

Het is vandaag Zondag Jubilate, zondag Juicht Dus laat ik met een vrolijk bericht beginnen: “Gij zijt goden”. Nu was ik eens in Griekenland en daar hoor je dat er in de oudheid veel goden waren die oorzaak zijn van van alles en nog wat . Voor wat ook maar is er wel een een god die te raadplegen valt of die de veroorzaker is van wat er op aarde gebeurt. En zorg nou maar dat je ze gunstig stemt met je offers en vereringen. En dan klinkt er nu in het Joh. Evanglie: “Gij zij goden”. Johannes heeft dat uit Psalm 82
Waar Hij God ziet staan temidden van de vergadering der goden. Maar de psalmist maakt meteen ook duidelijk dat het bij deze God van Israel gaat om recht en gerechtigheid. Zoals we straks in Ps 82 zingen: “Gij moet wezen en geringen beschermen in hun rechtsgedingen gij moet wat arm is en veracht vrijmaken uit der bozen macht” Daartoe weet Jezus zich geroepen. En als wij “Goden” worden genoemd, dan wil dat zeggen dat er zo ook op ons wordt gerekend. Het is als met dat verhaal van een directeur van het conservatorium in Amerika die tegen zijn studenten aan het begin van het jaar zei: Jullie krijgen allemaal een 10 en ik hoor graag van jullie hoe jullie dat waar maken.
Maar je hebt een 10 .
Zo reken en vertrouw ik op jullie. Goden zijn jullie. En ik reken er op dat je dat waar maakt. Dat is een roeping! Geloven is zo een kwestie van doen. Geloven is voor sommigen dat je een direct lijntje met boven voelt. Maar ook “Al is de hemel boven voor mensen doof en stom, toch moeten wij U loven met stem en fluit en trom” Ook als je mij niet gelooft zegt Jezus, geloof dan de werken. Veel meer dan je druk maken over de vraag wat geloven is en of je wel gelooft, is de vraag of je je in het spoor van Jezus beweegt Bonhoeffer die zei: “In het kiezen voor mensen, in alledaagse daden van liefde krijgt het geloof zijn vorm” En dat zet Jezus neer midden in het geloof van Israel. In de Tempel, nb. op het Feest van de tempelvernieuwing, het Channoeka feest. Het is de plek waar het er op of er onder is. Jezus zegt daar: “Ik ben de Herder ten leven en mijn schapen horen naar mijn stem en zij volgen mij en ik geef hen eeuwig leven”. Ja, en dan breekt de hel los. De Judeers ergeren zich en willen hem stenigen Niet zo zeer om deze zelfproclamatie van Jezus, maar vanwege de praktijk waar Jezus naar verwijst. Hij verwijst naar de werken die hij doet in de naam van de Vader. Hij brengt God in zijn daden te dichtbij. God die afdaalt tot in het diepste menselijk bestaan. Tot Lazarus in zijn graf. Was die God nou maar in de Hemel gebleven – net als andere goden in vergadering bijeen op een berg. zoals de Olympus. Maar het gaat in Jezus over het gewone leven God komt ons bestaan binnen om hier de dingen recht te zetten. En daarin zit hem de ergernis. Want de gemeente wil de praktijk buiten de discussie houden. Over geloven krijgen we geen ruzie. “Ieder heeft zo zijn eigen geloof” hoorde ik iemand zeggen op onze reis. Maar als het om comcretisering gaat. Om het doen van de werken. Om wel of niet volgen van Jezus in zijn daden…….. Stenigen! Roepen ze dan en later: Kruisigen! Jezus noemt zich zoon van God. En Hij zegt dat het in dat zoonschap om de praktijk gaat. . Het zijn van de Vader in mij en van Mij in de Vader komt tot uitdrukking in zijn concreet bevrijdend handelen. Jezus legt uit dat het daarom gaat in de Schrift. Het gaat erom dat wie zich zoon van God noemt; of wie zo genoemd wordt, of diegene ook metterdaad zoon van God is. Jezus zijn enige legitimatie is zijn levenspraktijk. Zoals de enige legitimatie van die 10, van de muziekstudenten hun studiepraktijk is. En blijkbaar hebben de Judeers daar geen ander antwoord op dan stenen op te pakken en te gooien. En dat gebeurt NB. in de tempel. Daar is voor de zoon van God geen plaats en Jezus vlucht. Misschien is dat ook wel de dapperste reactie, als het geweld op je afkomt en je kunt het niet keren: er bij weg lopen. Deserteren. Ik doe niet mee. Jezus vlucht. Waarheen? Ja, waar hij volgens het begin van Joh. ev. zich thuis weet; waar de dicsipelen zagen dat hij verblijf houdt: over de Jordaan waar Johannes doopte. Blijkens Joh. 1 is dat in Bethanie. Daar is Hij welkom. Daar is God welkom. Maar nu gaat Jezus aan het eind van dit hoofdstuk voor het laatst naar Galilea om daarna zich helemaal op Jeruzalem te richten. Vanuit Bethanie over de Jordaan komt hij eraan. We gaan aan het eind van hfdst 10 weer – en nu voor het laatst – van de overzijde van de Jordaan, van het Bethanie waar Johannes doopte, via Bethanie dat vlakbij Jeruzalem ligt, naar Jeruzalem. Hoe dit te verstaan? Wel, ik kan het niet anders zien dan dat eerst het huis van de ellendige weggepromoveerd was uit het land bij Jeruzalem vandaan. De arme, de weduwe en de wees had bij Jeruzalem geen thuis meer. Voor Beth-oni was er in de theologie van die dagen geen plaats. Reken maar dat er toen al op armen is bezuinigd! Maar een theologie die niet consekwent inzet aan de onderkant brengt een politiek voort die daarmee verwant is. En nu brengt Jezus dit “thuis van ellende” weer naar de tempel te Jeruzalem. De plek waar het hoort. De plek vanwaaruit gerechigheid stroomt En precies daarin blijkt het ware zoonschap van God: dat de zoon de werken van de Vader ook doet: Dat is zijn koningschap. En alle leiderschap dient daaraan gemeten te worden, Het is dunkt me een gouden tip voor de verkiezingen Het plaatje van de Herder die voor zijn schapen zorgt, die hun noden kent, en zich bevindt waar zij zich bevinden en dus hun positie deelt. Hij die zich thuis weet in Bethoni. Hij neemt dat huis ahw op zijn nek . Hij draagt het als een kruis Voor Johannes is Jezus de mens die zich identificeert met de machteloze, om die te brengen in het gezicht van de tempel Bonhoeffer: “Christus is in alle breekbare, vervolgde en geslagen mensen aanwezig. Aan ons de taak hen te beschermen” Deze rol van de gezalfde is in principe ieders rol. Op het beslissende moment moet iemand dat doen. Iemand – u en ik . Goden zijn wij allen!
Dat is onze roeping.
Om metterdaad in het spoor van Jezus de werken van God te doen.

 

| in Preek van de week.