12 januari 2020

 

voorganger: ds. Dick van der Vaart
lezingen: Jesaja 42, 1-9  Mattheüs 3, 13-17

Gemeente van Christus,

Vorige week stonden we nog met de wijzen uit het Oosten bij de kribbe in Bethlehem. Vandaag maken we een sprong in de tijd van dertig jaar . We staan bij de rivier de Jordaan en zien hoe Jezus gedoopt wordt.

In een doopdienst bidden we  het doopgebed. In dit gebed wordt de betekenis van de doop uitgelegd met behulp van verhalen uit de bijbel.

“ U moeten wij danken Heer onze God omdat Gij U met ons verbonden hebt op leven en dood . Gij hebt de aarde tot aanzijn geroepen uit de wateren van de oervloed. Gij hebt met Uw schepping een nieuw begin gemaakt door het water van de zondvloed. “ En zo volgen er nog een paar verhalen.
Deze verhalen leggen ons de betekenis uit van de doop.

In het scheppingsverhaal lezen we hoe de aarde net als de mens uit water geboren geboren wordt. Voor de geboorte wordt de mens in de buik van de moeder omgeven door vruchtwater. Zo wordt de aarde voor haar geboorte omgeven door het vruchtwater van de oervloed. En de  Geest van God zweeft boven de wateren van die oervloed . De vogel Gods brengt, door het wieken van zijn vleugels,  wind voort, die het water beroert. Daar, waar de wind het water raakt, wordt de aarde geboren. De aarde werd door God ingericht als woonplaats voor mens en dier. En de aarde was een lusthof, een  paradijs op aarde.

Maar dan lezen we in het verhaal over Noach dat dit  paradijs op aarde verandert was in een hel op aarde : “Overal waar God keek zag God dat de mensen elkaar alleen maar kwaad aandeden. “ Gelukkig laat Hij de mensheid dan niet aan haar lot over. God besluit dat de aarde en de mensheid opnieuw geboren moet worden. De mensheid moet opnieuw geboren worden uit water. De mensheid moet worden gedóópt.

En zoals de aarde bij de schepping uit water geboren werd. Zo wordt de aarde na de zondvloed opnieuw geboren uit water. Herschepping. Zelfs de Heilige Geest is er weer bij. Want Noach maakt een luikje open van de ark. En laat dan een witte duif van zijn hand wegvliegen.

De mensheid wordt niet vernietigd door de zondvloed. De mensheid wordt erdoor gedoopt en kan  een nieuw  begin maken.

De duif die Noach van zijn hand liet wegvliegen laten we nu even doorvliegen naar het verhaal over het volk Israël aan het einde van zijn veertig jarige reis door de woestijn.

Het volk staat op het punt om het beloofde land binnen te trekken. Dat beloofde land vloeit van melk en honing. Dat beloofde land is een paradijs op aarde.

Voordat het volk het beloofd land binnen kan trekken moet het nog gaan door het water van de Jordaan. Het volk moest worden gedoopt in de Jordaan. Dat was nodig omdat het volk Israël zich in de slavernij in Egypte een slavenmentaliteit eigen gemaakt had. En wanneer je onderdrukt geweest bent dan draag  je niet alleen de rol van onderdrukte in je maar  ook de rol van onderdrukker. Het gevaar bestond dat het volk Israël zich in het beloofde land weer zou gaan opdelen in onderdrukkers en onderdrukten. Dit zie je bij iedere revolutie gebeuren. De revolutionairen van vandaag zijn de onderdrukkers van morgen. En daarom moest het volk Israël voordat het in het beloofde land een nieuwe rechtvaardige samenleving kon gaan opbouwen, eerst gaan door het water van de Jordaan. Het volk moest worden gedoopt: de heer / slaaf mentaliteit moest  van hen af worden gespoeld. Ze mochten opnieuw geboren worden als vrije mensen die een samenleving konden opbouwen waarin de zorg voor de vreemdeling, de weduwe en de wees centraal zou komen te staan. Een zorg die iedereen gelukkig zou maken.

En het was deze liefdevolle, rechtvaardige , zorgzame samenleving die ook Jezus voor ogen stond. De naam die hij aan deze samenleving gaf was : Koninkrijk van God. “ Kom tot inkeer “ riep Hij . “Kom tot inkeer zodat het Koninkrijk van God werkelijkheid kan worden. “ Deze boodschap richtte hij eerst aan Zijn Joodse broeders en zusters maar later aan heel de mensheid toen hij tegen Zijn leerlingen zei: “ Ga op weg en maak alle volken tot Mijn leerlingen door hen te dopen in de Naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest. “

Waarom is die doop nodig ? Die doop is nodig omdat we als mens geboren worden met een overlevingsdrang  zonder welke we niet zouden overleven.

 Deze overlevingsdrang zorgt ervoor dat we als baby gaan huilen als we honger of dorst hebben of het te warm of te koud hebben.

Deze overlevingsdrang zorgt ervoor dat we opzij springen wanneer er een auto op ons afkomt.
Deze overlevingsdrang zorgt ervoor dat we ons een positie in de samenleving veroveren door naar school te gaan een opleiding te volgen en een baan te vinden zodat we een huis kunnen kopen of huren.
We mogen blij zijn met deze overlevingsdrang. Het is een geschenk van God .
Maar deze overlevingsdrang  is natuurlijk ook egocentrisch. Want het gaat om onze overleving. We cirkelen daarin om onszelf. Nu is egocentrisch heel iets anders dan egoïstisch. Egoïsme is doorgeslagen egocentrisme. Het woord “ egoïsme “ draagt een veroordeling in zich. Het woord “egocentrisme “ is neutraal.

Waarvoor dient nu de doop ? Op het moment dat wij ons een positie in de samenleving hebben veroverd en we ons niet alleen meer met overleven bezig hoeven te houden kunnen wij ons bewust worden van ons egocentrisme. En de wens kan dan bij ons opkomen om uit het rondcirkelen om onszelf te stappen en ons te openen voor God en voor de medemens .

En daarbij gaat het om een wedergeboorte. Want de mens die zich opent voor God en voor de medemens is een totaal ander mens dan de mens die denkt dat de wereld alleen maar om zichzelf draait.
De mens die zich laat dopen doorbreekt het rondcirkelen rond zichzelf en wordt opnieuw geboren als een mens die open staat voor God en medemens.

Het Koninkrijk van God d.w.z. de wereldwijde samenleving van vrede, recht en welvaart voor alle volkeren kan er alleen komen wanneer mensen wegstappen uit het alleen rondcirkelen rond zichzelf. Het Koninkrijk van God kan er alleen komen wanneer de mensheid zich laat dopen.

We zingen zo meteen een lied met maar drie regels: “ Neem mij aan zoals ik ben. Wek in mij wie ik zal zijn. Druk Uw zegel in mijn hart en leef in mij.

God heeft ons geschapen met een overlevingsdrang. Daar mogen wij Hem dankbaar voor zijn. Deze overlevingsdrang is het uitgangspunt waarmee wij ons tot God richten: “ Neem mij aan zoals ik ben. “
Wanneer wij ruimer willen leven . Wanneer wij uit het alleen maar cirkelen rond onszelf willen stappen, bidden wij God: “ Wek in mij wie ik zal zijn. “
Daarmee nodigen wij God uit om in ons hart te komen wonen: “ Druk Uw zegel op mijn hart en leef in mij. “ u
Amen

We luisterden in deze dienst naar:
Kyrie Eleison
gezongen door Herman van Veen

Voor de bakker die zijn vuur laat doven
voor de boer die zijn ploeg laat staan
voor de metselaar die geen huis meer wil bouwen
voor de herders die niet meer verder gaan

Voor de meester die niet meer durft vertellen
voor de priester die zijn gebed vergeet
voor de dokter die niet meer kan genezen
en voor de rechter die geen raad meer weet

Voor de grootmoeder alleen op haar kamer
voor opa die al vergeten is
voor de angsten en slapeloze nachten
voor t verdriet dat niet geweten is

Voor de minnaars die niet meer zingen
voor de liefste die het huis verlaat
voor al het nutteloze leed van de wereld
voor ons zieltje dat tenonder gaat

Voor de kinders in kelders gevangen
zoveel onschuld verkracht en vermoord
voor de politieke heersers
door geld en macht ontspoord

Voor…
Voor cipiers en advocaten
voor presidenten en inspecteurs
voor adjudanten en commandanten
voor commissarissen en controleurs

Voor fabrikanten en voor commercianten
en farizeeërs met groot gewin
in hormonen drugs en wapens
voor al t kwaad er tussenin

Ook voor vissers en voor matrozen
en voor het boerenvolk op de tracteur
voor t zigeunervolk langs de wegen
voor de schipper en de vrachtchauffeur

Voor de buurvrouw en de glazenwasser
voor de smid en voor de timmerman
voor het ventje aan zijn loketje
voor de zanger voor de orgelman

Voor de moeder van t kreupele kindje
voor het lief van een dode soldaat
voor het meiske zonder beminde
voor al t zeer dat nooit meer overgaat

Voor wie zal ik hier nu nog zingen
voor diegene die k hier vergeet
er kan niemand zonder wat vrede
rijke boer of arme proleet

Bron: Musixmatch

 

 

| in Preek van de week.