1 december 2019

 

schriftlezingen: Micha 2 : 1 – 13 en Lucas 1 : 1 – 25

Voorganger: Ds. Dick van der Vaart

Gemeente van Christus,

Wat een prachtig verhaal, het verhaal over de aankondiging van de geboorte van Johannes, de heraut, de wegbereider van Jezus ! Wanneer de koning op reis is dan gaat hem een heraut vooruit om de dorpen en steden die hij zal aandoen te waarschuwen dat er hoog bezoek in aantocht is zodat men zich er op kan voorbereiden. Gaten in de weg kunnen worden gedicht. Rommel opgeruimd. Een plaats van ontvangst worden ingericht.

 Het verhaal van de aankondiging van Johannes’ geboorte maakt duidelijk dat de geboorte van Johannes een wonder was. Net zoals Abraham en Sara, Isaak en Rebekka, de ouders van Samuel en de ouders van Simson konden ook Zacharias en Elizabeth geen kinderen krijgen. Wanneer ze dan uiteindelijk wel een zoon krijgen dan beleven ze dat als een groot wonder. Zo beleven vele ouders het van de dag nog als een wonder wanneer ze een kind krijgen .Daarom schrijven ze boven het geboortekaartje: “ Uit Gods hand ontvingen wij een prachtig kind. “ Ze weten heus wel dat er een liefdevolle vrijpartij aan de geboorte vooraf gegaan is maar door dit alles heen beleven ze de geboorte van hun kind als een wonder.

De reden waarom er zoveel wonderbaarlijke geboorten in de bijbel voorkomen is dat de bijbelschrijvers willen laten zien dat de geschiedenis niet alleen door mensen wordt gemaakt maar dat ook God daarin werkzaam is.

Het verhaal van vanmorgen kunnen we lezen als het geboortekaartje van Johannes. Zacharias en Elizabeth schrijven erboven : “ Uit Gods hand ontvingen wij een prachtige zoon. We noemen hem Johannes. “

Het was een zeer grote dag in het leven van Zacharias. Aan het eind van zijn leven zal hij wellicht zeggen: “ Dat was de grootste dag uit mijn leven ! “ Zacharias was priester en zijn afdeling was aan de beurt om het reukoffer te brengen. Door het gooien van het lot werd vervolgens bepaald wie dat mocht doen. En zoiets maakte je of nooit of maar één keer in je leven mee. Het was dus een zeer grote dag voor Zacharias.

Het reukoffer werd gebracht in het gedeelte van de tempel dat “het heilige” werd genoemd. De tempel had drie delen. Wanneer je de tempelpoort doorging kwam je eerst op de voorhof. Daar mocht iedereen komen. Van de voorhof kon je gaan naar het heilige. Daar mochten alleen de priesters komen. Daar stond het altaar waar het reukoffer werd gebracht. Een schaal met smeulend wierook. Vanuit het heilige kon je het heilige de heiligen betreden. Daar stond de ark van het verbond. De kist met daarin de stenen tafelen die Mozes ontvangen had op de berg Sinaï, een kruik met manna en de staf van Aaron. Op het deksel van de kist stonden twee gouden cherubs, engelen met hun vleugels omhoog zo dat de vleugels een zitplaats vormden, de troon van God. In het heilige der heiligen mocht niemand komen. Niemand behalve de hogepriester, één keer per jaar, om het zoenoffer te brengen.

Zacharias brengt het reukoffer in het heilige. Voor dit plechtige ogenblik heeft zich een menigte mensen verzamelt op de voorhof. Zij zien Zacharias het heilige binnengaan. Ze wachten in een eerbiedige stilte. Ze waren zich er van bewust dat Zacharias in hun naam een offer voor de Heer bracht. Ze wisten dat er  buiten hun zich een plechtig gebeuren zich zou voltrekken. Ze voelden dat het een gebeuren was tussen de Heilige God van Israël en Zijn volk.

Ook voor Zacharias was het een groot moment. Hij ging het heilige binnen. Nam het reukoffer in zijn handen. Liep naar het altaar, hief het reukoffer op en riep: “ Barmhartige God , kom in Uw heiligdom en neem met welgevallen het offer van Uw volk aan ! “

Opdat moment verschijnt de engel van de Heer. Zacharias schrikt. Angst overvalt hem. Zijn handen beven. Maar de engel steelt hem gerust en zegt: “ Wees niet bang Zacharias.“ En dan belooft de engel Zacharias de zoon waar hij en Elizabeth zolang om gebeden hebben.

“Hoe kan ik weten dat het waar is wat u zegt ? “ stamelt Zacharias. De engel antwoordt hem dat hij niet zal kunnen spreken tot de geboorte van zijn zoon.

Wanneer de engel verdwenen is en Zacharias weer alleen is , is hij met stomheid geslagen. Wie oppervlakkig leest denkt dat die stomheid de straf is op het ongeloof van Zacharias. Maar het is geen straf, het is hulpmiddel , een teken. Het onvermogen te kunnen spreken is het teken voor Zacharias dat werkelijk zal gebeuren wat de engel heeft gezegd.

Wanneer Zacharias weer naar buiten gaat en niets kan zeggen probeert hij met gebaren duidelijk te maken wat er gebeurd is. De menigte zal wel niet begrepen hebben wat er precies gebeurd is maar ze begrepen wel dat Zacharias een visioen had gezien en dat hij daarom met stomheid geslagen was.

En wellicht heeft Johannes toch kunnen duidelijk maken dat hem beloofd was dat hij een zoon zal krijgen. Wijzend naar boven zal hij wellicht een wieg gebaar hebben gemaakt en op zichzelf hebben gewezen en daarbij hebben gestraald van vreugde.

Gemeente, wat heeft het verhaal ons vandaag te zeggen?

Zacharias stond in het heilige, hief de schaal met reukoffer op en riep: “ Barmhartige kom in Uw heiligdom ! “

We zeggen wel dat ons lichaam de tempel is van onze ziel. Dan mogen we ook zeggen dat de voorhof, het heilige en het heilige der heiligen zich ook in onze ziel bevindt.

In onze ziel mogen wij het heilige binnengaan , onze handen opheffen en roepen tot God : “ Barmhartige, kom in Uw heiligdom ! “

En wanneer God dan werkelijk zou neerdalen in onze ziel. Wanneer wij dan God werkelijk zouden ontmoeten, zou ons dan niet hetzelfde overkomen wat Zacharias overkwam ? Ook wij zouden met stomheid geslagen zijn. We zouden niet onder woorden kunnen brengen wat ons overkomen is. Pas na weken of maanden zouden we eindelijk kunnen uitbrengen: “ Heilig, heilig, heilig …! “ De mensen zouden begrijpen dat we een visioen hadden gezien.

Toen Zacharias in het heilige de schaal met het reukoffer ophief en riep : “ Barmhartige kom in Uw heiligdom ! “ verwachtte hij de komst van God. Het was een moment van verwachting, een moment van advent. Hij opende zijn ziel voor God.

Het verhaal van vanmorgen houdt ons deze houding van ontvankelijkheid voor. Het verhaal nodigt ons uit om het heilige  binnen te gaan, onze armen op te heffen naar God en te roepen:

“  Barmhartige, kom in Uw heiligdom ! “

Amen.

 

| in Preek van de week.